प्लास्टिक पिशव्यांना पर्याय

कापडी पिशव्या प्लास्टिक पिशव्या पर्यावरणासाठी अत्यंत हानिकारक आहेत. त्या विघटित होण्यास (नष्ट होण्यास) शेकडो वर्षे लागतात, ज्यामुळे पर्यावरणाचे मोठे नुकसान होते. यावर एक उत्तम, टिकाऊ आणि पर्यावरणपूरक उपाय म्हणजे कापडी पिशव्या (Cloth Bags).

कापडी पिशव्या वापरण्याचे फायदे (Advantages of Using Cloth Bags):

कापडी पिशव्या अनेक प्रकारे प्लास्टिक पिशव्यांपेक्षा श्रेष्ठ आहेत:

•  पर्यावरणाची सुरक्षा (Environmental Protection):

          -> कापडी पिशव्या बायोडिग्रेडेबल (Biodegradable) असतात, म्हणजेच त्या सहजपणे नैसर्गिकरित्या नष्ट होतात.

          -> त्यामुळे प्लास्टिक कचरा तयार होत नाही, जो गटारे, नाले आणि समुद्रात साठून पर्यावरणाची हानी करतो.

          -> एका अंदाजानुसार, एक कापडी पिशवी साधारण १८० प्लास्टिक पिशव्यांना वापरात येण्यापासून रोखू शकते.

•  पुनर्वापर आणि टिकाऊपणा (Reusability and Durability):

               कापडी पिशव्या पुन्हा पुन्हा वापरता येतात. प्लास्टिक पिशव्या एकदा वापरून फेकून दिल्या जातात.

               कापडी पिशव्या मजबूत असतात आणि साधारण १० किलो पर्यंत वजन सहजपणे पेलू शकतात.

               त्या सहज फाटत नाहीत आणि त्यांची टिकवण क्षमता (Life Span) जास्त असते (साधारण ३ महिने किंवा त्याहून अधिक).

•  आरोग्य आणि स्वच्छता (Health and Hygiene):

           प्लास्टिक पिशवीत अन्नपदार्थ ठेवल्यास प्लास्टिकमधील हानिकारक रसायने अन्नात मिसळण्याची शक्यता असते, जी आरोग्यासाठी             हानिकारक आहे. कापडी पिशवीत हे धोके कमी असतात.

           गरज पडल्यास कापडी पिशव्या धुवून स्वच्छ करता येतात.

•  रोजगार निर्मिती (Employment Generation):

    कापडी पिशव्या बनवण्याच्या व्यवसायामुळे महिला बचत गट आणि स्थानिक कारागीर यांना रोजगाराची संधी मिळते. जुन्या साड्या, बेडशीट यांसारख्या टाकाऊ वस्तूंपासूनही पिशव्या बनवता येतात.

•   प्लॅस्टिक बंदीला मदत (Support for Plastic Ban):

            कापडी पिशव्यांचा वापर वाढवून आपण शासनाने लागू केलेल्या प्लॅस्टिक बंदीच्या नियमांचे पालन करू शकतो आणि दंडात्मक कारवाई             टाळू शकतो.

⭐ कापडी पिशव्यांचा वापर कसा वाढवाल? (How to Increase Cloth Bag Usage?):

 नेहमी सोबत ठेवा: बाजारात, किराणा दुकानात किंवा इतर खरेदीसाठी जाताना तुमची कापडी पिशवी नेहमी सोबत ठेवा. गाडीत, स्कुटरच्या डिक्कीत किंवा पर्समध्ये एक पिशवी ठेवली जाऊ शकते.

कापडी पिशवी बँक: काही सोसायट्या आणि संस्था 'कापडी पिशवी बँक' (Cloth Bag Bank) तयार करत आहेत, जिथे लोक जुने कापड दान करतात आणि त्यापासून पिशव्या बनवून गरजू लोकांना किंवा दुकानदारांना उपलब्ध करून देतात.

 स्वयंनिर्मिती: घरी उपलब्ध असलेल्या जुन्या साड्या, बेडशीट, शर्ट यांसारख्या कापडापासून तुम्ही स्वतः पिशव्या शिवू शकता.

निष्कर्ष:

प्लास्टिक पिशव्यांचा वापर थांबवणे आणि कापडी पिशव्यांचा वापर करणे ही काळाची गरज आहे. ही एक पर्यावरणपूरक चळवळ आहे, ज्यात प्रत्येक नागरिकाने सक्रिय सहभाग घेणे महत्त्वाचे आहे.

निशिकांत पगारे 

नाशिक